Nguy hiểm ngay? Gọi 113 công an · 115 cấp cứu · 111 trẻ em, mua bán ngườiDanh bạ hỗ trợ →
Trách Nhiệm Xã HộiBiết luật, biết nơi nhờ giúp – cho người lao động

Bài › Công nhân và người làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

Tiền lương, tăng ca và nghề nặng nhọc: tự kiểm tra phiếu lương

Đúng đến ngày 18/11/2026 · Biên soạn: Liêm

Tóm tắt
  • Từ 01/01/2026, lương tối thiểu tháng là 5.310.000 đ (vùng I) đến 3.700.000 đ (vùng IV).
  • Tăng ca phải được bạn đồng ý; tối đa 40 giờ/tháng và 200 giờ/năm (một số ngành tới 300 giờ/năm).
  • Mỗi lần trả lương, công ty phải đưa bảng kê ghi rõ lương, tiền tăng ca, tiền làm đêm và các khoản trừ.

1. Lương tối thiểu vùng từ 01/01/2026

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP:

Vùng Theo tháng Theo giờ
I 5.310.000 đ 25.500 đ
II 4.730.000 đ 22.700 đ
III 4.140.000 đ 20.000 đ
IV 3.700.000 đ 17.800 đ

Vùng tính theo nơi công ty (hoặc chi nhánh) hoạt động, không theo quê bạn. Danh sách xã, phường thuộc từng vùng nằm ở Phụ lục của nghị định. Sau khi sáp nhập tỉnh, xã năm 2025, hãy tra theo tên xã, phường mới.

Đây là mức thấp nhất cho công việc giản đơn trong điều kiện bình thường, trả cho đủ giờ làm bình thường – chưa tính tăng ca.

2. Phiếu lương phải ghi những gì

Điều 95 khoản 3: “Mỗi lần trả lương, người sử dụng lao động phải thông báo bảng kê trả lương cho người lao động, trong đó ghi rõ tiền lương, tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, nội dung và số tiền bị khấu trừ (nếu có).”

Phiếu lương chỉ ghi “tổng nhận” là chưa đủ.

Trả đúng hạn: lương tháng trả 1 tháng 1 lần hoặc nửa tháng 1 lần, vào thời điểm cố định. Nếu bất khả kháng, cũng không được chậm quá 30 ngày; chậm từ 15 ngày trở lên phải trả thêm ít nhất bằng lãi tiền gửi kỳ hạn 1 tháng (Điều 97).

3. Tăng ca: phải tự nguyện, có giới hạn

Điều 107 khoản 2: Người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm giờ khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu, trong đó có: “a) Phải được sự đồng ý của người lao động”.

Giới hạn giờ làm thêm (Điều 107 và Nghị định 145/2020):

Bộ Nội vụ đã giải đáp: mức 40 giờ/tháng và 200 giờ/năm phải được bảo đảm cùng lúc.

4. Cách tính tiền tăng ca

Theo Điều 98, tiền làm thêm giờ ít nhất bằng:

Làm thêm vào Ít nhất
Ngày thường 150%
Ngày nghỉ hằng tuần 200%
Ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương 300% (chưa kể tiền lương ngày lễ)

Ví dụ (cách tính hướng dẫn tại Nghị định 145/2020): công ty quy định ngày nghỉ hằng tuần là thứ Bảy, bạn làm ca 3 đêm thứ Bảy:

200% (ngày nghỉ hằng tuần) + 30% (làm đêm) + 20% × 200% (làm thêm vào ban đêm) = 270%.

Trong đánh giá thực tế đã gặp trường hợp công ty chỉ trả 130% cho ca này – nghĩa là người lao động bị thiếu hơn một nửa.

Nghỉ hằng tuần: mỗi tuần bạn được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Ngày nghỉ hằng tuần phải ghi trong nội quy lao động (Điều 111). Ngoài giờ nghỉ giữa ca, công ty còn phải quy định thời gian nghỉ ngắn trong nội quy (Điều 109).

5. Nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

Nghề của bạn có trong danh mục không? Danh mục do Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH ban hành, bổ sung bởi Thông tư 19/2023/TT-BLĐTBXH. Thời gian làm nghề theo các danh mục cũ trước 01/3/2021 vẫn được tính. Nếu có tên trong danh mục, quyền lợi của bạn khác người làm việc bình thường:

Lỗi hay gặp: công ty không xác định công việc nào là nặng nhọc, độc hại; trả bồi dưỡng thấp hơn mức; không trả bồi dưỡng cho giờ tăng ca.

6. Bạn làm gì

  1. Ghi giờ làm của chính bạn mỗi ngày (giờ vào, giờ ra, tăng ca) vào sổ hoặc điện thoại. Chụp bảng chấm công nếu được xem.
  2. So phiếu lương với giờ bạn ghi theo bảng ở mục 4. Sai thì hỏi phòng nhân sự bằng văn bản (tin nhắn, đơn) – giữ lại bản hỏi.
  3. Không muốn tăng ca: bạn có quyền từ chối; nói rõ và lưu lại tin nhắn nếu bị ép.
  4. Bị nợ lương, trả trễ: bạn được nghỉ việc ngay không cần báo trước – xem Hợp đồng lao động, mục 5.
  5. Khiếu nại: xem Giữ bằng chứng và khiếu nại đúng cách.
Sắp thay đổi
  • Lương tối thiểu vùng thường được điều chỉnh bằng nghị định mới ban hành vào cuối năm. Bài sẽ cập nhật khi có nghị định mới.
  • Dự thảo sửa Bộ luật Lao động đề xuất thêm 2 ngày nghỉ lễ – đang được xem xét, chưa phải luật.

Nguồn

Thấy thông tin sai hoặc đã cũ? Hãy báo cho người biên soạn để sửa. Bài này không thay thế tư vấn pháp lý cho từng vụ việc.